ارزیابی عملکرد کارکنان و بررسی کامل شاخص ها و مدل های آن

ساخت وبلاگ

ارزیابی عملکرد کارکنان و بررسی کامل شاخص ها و مدل های آن

  • ارزیابی عملکرد کارکنان و بررسی کامل شاخص ها و مدل های آن

    دانلود پایان نامه رشته مدیریت

    هدف از این پایان نامه ارزیابی عملکرد کارکنان و بررسی کامل شاخص ها و مدل های آن بصورت کامل و جامع و با منابع جدید می باشد


    اهمیت ارزیابی عملکرد کارکنان
    اندازه گیری عملکرد پرسنل جزء مهم ترین و حساس ترین امور سازمانی است(لیلی و هیندوجا ، 2007). مدیران منابع انسانی در سازمان ها غالبا به انجام ارزیابی عملکرد در سازمانشان می پردازند به این امید که به دستاوردهایی همچون بهبود عملکرد، ایجاد بستر مناسب جهت ارتباط رئیس و مرئوس و فراهم آوری اطلاعات مناسب جهت تصمیمات پرسنل، دست یابند(بوسکیلا- یام و کلاگر ، 2010).مديريت سازمان جهت ايجاد سازماني با نيروي انساني كارآمد و توانمند راهي جز توجه به امر آموزش، تقويت قدرت خلاقيت و ابتكار، بالا بردن روحيه و انگيزه، رشد شخصيت كاركنان و مسائلي از اين دست ندارد. جهت دستيابی به اين اهداف، در مرحله نخست بايد عملكرد كاركنان به نحو مطلوب مورد ارزيابي و سنجش قرارگيرند و پس از مشخص شدن نقاط ضعف و قوت كاركنان در زمينه-هاي فوق، نسبت به رفع نقاط ضعف و تقويت نقاط قوت اقدام نمود. به عبارت بهتر با ارزيابي عملكرد بايد در بهسازي و پرورش نيروي انساني كوشيد(مورگان ، 2007).


    بدون کسب اطلاع از میزان دستیابی به اهداف تدوین شده و بدون شناسایی چالش های پیش روی سازمان و بازخورد آنها به سازمان مربوطه، بهبود مستمر عملکرد میسر نخواهد شد و تمامی موارد مذکور بدون اندازه گیری و ارزیابی دقيق امکان پذیر نمي باشد. علم مدیریت مؤيد آنست كه آنچه را که نتوانیم مورد ارزیابی قرار دهيم، نمی توانیم کنترل نماييم و هر چه را که نتوانیم کنترل کنیم، نمي توانيم بر آن اعمال مديريت كنيم. موضوع اصلی در تمام تجزیه و تحلیل های سازمانی، عملکرد است و بهبود عملكرد در گرو ارزیابی است. از این رو هيچ سازمانی بدون سیستم ارزیابی نمي تواند به حيات خود ادامه بدهد.ارزیابی عملكرد کارکنان، يكي از مهم ترين وظايف فرماندهان، مدیران و سرپرستان است. اگر افراد بازتابي درباره عملكرد خود نداشته باشند، يادگيري يا بهبود رفتار به ميزان كمي رخ مي دهد. براي افزايش رفتار مثبت و حذف رفتارهاي نامناسب ضرورت بسيار مهم آن است كه كاركنان از اثربخشي نحوه انجام وظايف و مسئوليت هاي خود اطلاعات صحيحي در اختيار داشته باشند. اصل بنيادي براي استفاده از ارزيابي عملكرد کارکنان به حداكثر رسانيدن كارايي كاركنان از طريق شناسايي و سرمايه گذاري بر توانايي هاي آنان است(جزني،1391،304).

    ارزیابی عملکرد می تواند آگاهی از میزان پیشرفت در بهبود عملکرد و در نتیجه، انگیزه و فرصت لازم برای ارتقاء کیفیت عملکرد سازمان ها را فراهم نماید. در مدیریت منابع انسانی در یک سازمان، ارزیابی عملکرد پرسنل در هر جایگاه سازمانی جزء یکی از کارهای اساسی محسوب می شود(مون  و دیگران،2010).از ديگر دلايل ضرورت و اهميت ارزیابی عملکرد کارکنان در سازمان، نقش مهم اين فرايند در برنامه ريزي نيروي انساني است. بديهي است که يکي از منابع تأمين نيروي انساني مورد نياز، نيروهاي موجود در درون هر سازمان است. براي استفاده صحيح از اين نيروها لازم است کيفيت و کميت عملکرد آن ها و نيز استعدادها و توانايي هاي آنان به درستي شناخته، و اطلاعات لازم در مورد آن ها جمع آوري گردد. هرگاه سيستم ارزشيابي به صورت صحيح و دقيق طراحي و اجرا شود، اطلاعات به دست آمده مي تواند استعدادها و توانايي هاي نيروهاي درون سازمان را مشخص، در نتيجه معلوم کند که آيا فرد، شرايط لازم به منظور احراز سمتي بالاتر را دارد و براي ترفيع شغلي آماده است يا نه(سعادت، 1383، 215).

    نکات گفته شده و دلايلي از اين نمونه، بيانگر ضرورت ارزیابی عملکرد کارکنان، و دليل اهميت و جايگاه ويژه آن در مديريت منابع انساني سازمان است. اگر در سازمان، نظام ارزیابی عملکرد کارکنان وجود نداشته باشد و يا عملکردها به درستي ارزیابی نشود، کارکنان سازمان انگيزه اي جهت دستيابي به اهداف سازمان نخواهند داشت و اين پديده تباه شدن نظام مديريت را به دنبال خواهد داشت. در صورت فقدان سيستمي دقيق و مناسب براي ارزيابي، کساني که نسبت به سازمان متعهد بوده و براي رشد و پيشرفت آن تلاش وافر مي-کنند، دل سرد مي شوند؛ و در مقابل، کارکناني که تعهدي نسبت به سازمان نداشته و تلاش چنداني براي دستيابي به اهداف سازمان نمي کنند گستاخ مي گردند.

    شاخص های ارزیابی عملکرد کارکنان
    مفهوم شاخص: کلمه شاخص در فرهنگ لغت فارسی به معناي نماگر، نمایانگر، نمایه، نشانگر، شناسه، معرف، شناسانه، شناساگر و پیراسنجه آمده است که از آنها براي ارزیابی معیارها استفاده می شود. به سخنی دیگر شاخص ها، ابزارهایی هستند که کیفیت دید ما را در هنگام تماشاي موضوع مورد مطالعه از دریچه معیارها، ارتقا می دهند؛ به عنوان مثال اگر موضوع مورد مطالعۀ ما، بررسی کیفیت زندگی جامعه شهري تهران باشد، براي این مطالعه، معیارهاي چندي نظیر آلودگی هوا، رفاه مادي، امنیت اجتماعی و آزادي هاي فردي را می توان انتخاب کرد، آنگاه براي بررسی آلودگی هوا، می توان از شاخص هاي مشخصی نظیر غلظت منواکسیدکربن، ذرات معلق، سرب و... در هوا را مورد اندازه گیري قرار داد.

    لازم به ذکر است در فرایند ارزیابی عملکرد کارکنان این که «چه چیزی» اندازه گیري شود حیاتی تر است از اینکه «چطور» اندازه گیري شود؛ زیرا انتخاب معیارها و به تبع آنها شاخص هاي اشتباهی می-تواند موجب نتایج غیر کارکردي جدي شود(میانداری، 1382، 53).تشخیص عملکرد خوب و بد به وجود شاخص هایی بستگی دارد که بر مبنای اهداف نظام ارزیابی عملکرد کارکنان طراحی گردیده و عملکرد افراد به وسیله آنها مورد سنجش و اندازه-گیری قرار می گیرند. هر اندازه شاخص ها دقیق تر و مرتبط با شاغل باشند، نتایج ارزشیابی مفیدتر و اثربخش تر خواهد بود. بطور کلی شاخص ها را می توان به چهار دسته اصلی تقسیم کرد.


    1- شاخص های ویژگی فردی 2- شاخص های اخلاقی 3- شاخص های ارزشی 4- شاخص های کاری


    1- شاخص های ویژگی فردی: به شرایط انجام موفقیت آمیز وظایف و مسئولیت ها نظیر سن، سابقه، تحصیلات، جنسیت و... اطلاق می شود.
    2- شاخص های اخلاقی: صفات و خصوصیاتی را شامل می گردد که مورد پذیرش جامعه باشد. مانند: ادب، صداقت، قابلیت اعتماد و نظایر اینها.
    3- شاخص های ارزشی: شاخص هایی هستند که در جهان بینی انسان ریشه دارند. بینش ها، نگرش ها، طرز تلقی ها و نظایر اینها، از شاخص های ارزشی به شمار می روند.
    4- شاخص های کاری: به میزان کار، کیفیت کار و نظایر آنها اطلاق می گردد.


    بطور کلی، مهمترین عامل و عنصر یک نظام ارزشیابی عملکرد، شاخص هایی هستند که در مجموعه نظام برای سنجش میزان و کیفیت کار پیش بینی می گردند، و ابزار موثر و واقعی ارزشیابی کننده برای ارزشیابی به شمار می آیند(سبحان اللهی، 1379).

    شاخص های ارزیابی عملکرد تدوین شده باید ویژگی یک سیستم هوشمند و پیشرفته  را داشته باشند که عبارتند از:
    - مخصوص، معین و مشخص باشد. یعنی شاخص جامع و مانع، شفاف و ساده، واضح، رسا و صریح باشد بطوریکه برداشت یکسانی از مفاهیم ایجاد نماید.
    - قابل اندازه گیری باشد. سنجش آنها به سادگی مقدور باشد. یعنی علاوه بر عملکرد کمّی، قابلیت تعریف عملکرد کیفی شاخص در قالب های متغیر کمّی را نیز داشته باشد.
    - قابل دستیابی باشد.
    - واقع گرایانه باشد. یعنی با فعالیت ها، ماموریت ها ، خط مشی و راهبردهای واقعی سازمان و با حوزه های حساس و کلیدی عملکرد سازمان مرتبط باشد. 
    - چارچوب و محدودۀ  زمانی، یعنی شاخص دوره ارزیابی معین داشته باشد.
    - بانک اطلاعاتی، یعنی داده ها و اطلاعات لازم و مربوط به شاخص وجود داشته باشد (رحیمی، 1385).


     

    رویکردهای ارزیابی عملکرد کارکنان
    براي انجام ارزشيابي صحيح بايستي رويكردهای ارزيابي عملكرد کارکنان را شناسايي كرده و كاربرد هر كدام را در موقعيت‌هاي معين بدانيم. بطور كلي پنج رويكرد در خصوص ارزشيابي عملكرد معرفي شده است (نو  و ديگران، 2008، 355  اسنل و بولندر  ، 2007، 348) 


    اين رويكردها عبارتند از: 1- رويكرد مقايسه‌اي 2- رويكرد ويژگي‌ها  3- رويكرد رفتاري 4- رويكرد نتايج و 5- رويكرد كيفيت.
    الف) رويكرد مقايسه‌اي: رويكرد مقايسه‌اي به مديريت عملكرد ، نيازمند اين است كه ارزيابي كننده، عملكرد افراد را با ديگران مقايسه كند. اين رويكرد معمولاً از ارزيابي جامع يك عملكرد فردي يا ارزشي به منظور رتبه‌بندي افراد در يك گروه كاري استفاده مي‌كند. حداقل سه تكنيك در اين رويكرد مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه شامل: رتبه‌بندي، توزيع اجباري، و مقايسه زوجي مي‌شود.


    ب) رويكرد ويژگيهاي فردي: اين رويكرد به مديريت عملكرد، بر گسترش ويژگي هاي معيني كه براي موفقيت سازمان مطلوب تلقي مي‌گردد، تأكيد مي‌كند. تكنيك هايي كه در اين رويكرد مورد استفاده قرار مي‌گيرند مجموعه‌اي از رفتارها و ويژگيها شامل: ابتكار، رهبري، خصلت رقابتي و ارزشيابي افراد را در بر مي‌گيرد.


    پ) رويكرد رفتاري: اين رويكرد تلاش مي‌كند رفتارهايي كه يك كارمند بايستي انجام دهد تا در كارش مؤثر باشد را تعريف كند. تكنيك‌هاي متنوعي در اين رويكرد تعريف شده است كه مستلزم اينست كه يك مدير ارزيابي ‌كند كدام كارمند اين رفتارها را از خود بروز مي‌دهد. اين تكنيك‌ها شامل 5 تكنيك: وقايع حساس، مقياس‌هاي درجه‌بندي رفتاري، مقياس‌هاي مشاهده رفتاري، اصلاح رفتار سازماني و مراكز سنجش مي‌باشد.


    ت) رويكرد نتايج: اين رويكرد بر مديريت اهداف، نتايج قابل اندازه‌گيري يك شغل و گروه هاي كاري تمركز دارد. اين رويكرد فرض را بر اين مي‌گذارد كه مي‌توان فرديت خود را از فرآيند اندازه‌گيري جدا كرد كه در اين صورت نتايج بدست آمده نزديك‌ترين شاخص‌هاي ويژگيهاي فردي به اثربخشي سازماني است. دو سيستم مديريت عملكردي كه در اين رويكرد جاي مي‌گيرد شامل: مديريت بر مبناي اهداف و سيستم ارزيابي و اندازه‌گيري بهره‌وري مي‌باشد.


    ث) رويكرد كيفيت: چهار رويكرد پيش گفته رويكردها سنتي به اندازه‌گيري و ارزيابي عملكرد كاركنان تلقي مي‌شوند. دو ويژگي اصلي رويكرد كيفيت؛ مشتري‌گرايي و رويكرد پيشگيري از خطا هستند. ارتقاء رضايت مشتريان داخلي و خارجي از اهداف اوليه و اساسي رويكرد كيفيت است.


     

    روش ها و فنون ارزیابی عملکرد کارکنان
    روش هاي مختلفي براي ارزشيابي عملكرد كاركنان وجود دارد كه در قالب هر يك از رويكردهاي ذكر شده مي‌توان آنها را دسته‌بندي نمود (بايرز و رو ، 2008 ، 218) اما اينكه كدام روش، مناسبترين يا بهترين روش ارزيابي است به هدف سازمان از ارزيابي كاركنان بستگي دارد و معمولاً نيز تركيبي از روشهاي مختلف براي ارزيابي كاركنان به كار گرفته مي‌شود. 


    اسنل و بولندر (2007 ، 384) روشهاي ارزشيابي عملكرد را در سه دسته كلي به شرح زير ارائه نموده‌اند.

    الف) روشهاي مبتني بر ويژگيهاي فردي
    - روش مقياس رتبه‌بندي ترسيمي 
    - روش مقياس استانداردهاي مختلط 
    - روش انتخاب اجباري 
    - روش توصيفي 


    این روشها بمنظور ارزیابی خصوصیات شخصی مورد استفاده قرار می گیرد و بر خود شخص و صفات و روحیات وی تاکید دارد. در همین راستا نظریه های صفات رهبری مبنای ارزیابی عملکرد قرار می گیرند، لذا موضوع سنجش شخصیت کارکنان شامل عادت ها و شیوه های معمول و نیز توانایی های او را در ایفای نقش نشان می دهند، اهمیت بسزایی دارد. گرچه در طراحی روش ارزیابی ویژگی های مشخصی به روش های ذهنی متوسل می شوند و اصولا یکی از ضعف های این نوع ارزیابی محسوب می گردد اما با توجه پیشرفت مطالعات علمی در این زمینه نمی توان در ارزیابی عملکرد کارکنان به این ویژگی ها توجه نکرد. لذا یکی از ابعاد ارزیابی "ویژگی های فردی و شخصیتی" است(علیرضایی و همکاران، 1995).

    ب) روشهاي مبتني بر رفتار يا روش هاي رفتاري
    - روش ثبت وقايع حساس 
    - روش چك ليست 
    - روش مقياس رتبه‌اي رفتاري 
    - مقياس مشاهده رفتار 

    کانون توجه در این ارزیابی ها خصوصیات رفتاری می باشد. در همین راستا نظریه های رفتار رهبری مبنای ارزیابی عملکرد قرار می گیرند. بنابراین هدف از این نظریه ها، شناسایی رفتارهایی است که با رهبری موثر همراه هستند و محققان تصور کردند، رفتارهای رهبران موثر به نوعی با رفتارهای رهبران غیر موثر تفاوت دارند. به مرور زمان این مطالعات توسعه یافته و جنبه اقتضایی به خود گرفتند، بطوریکه براساس نظریه های اقتضایی رهبری برای ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران بایستی به شیوه رفتار آنان براساس وضع و موقعیت توجه کرد. مطالعات نشان می دهند در این روش ارزیابی نیز به عوامل ذهنی توجه می شود. اما بنظر می رسد با توجه به گستره عملیاتی این نوع روشهای ارزیابی، نمی-توان بطور کامل بر ذهنی بودن این روشها انگشت گذاشت، زیرا اهمیت این روش ها موجب شده است که دانشمندان علوم رفتاری نسبت به غنی کردن روش های ارزیابی براساس گرایش های رفتاری همت بگمارند. از آن جمله می توان به فعالیت های " مرکز مطالعات رهبری" در امریکا اشاره کرد که توسط بلانچارد و همکارن اداره می شوند(کوپرز  و همکاران، 2000).


    فهرست مطالب
    مقدمه   
    -- مفهوم ارزیابی عملکرد .  
    ---  تعریف ارزیابی عملکرد . 
     --- تعریف ارزیابی عملکرد کارکنان .  
    -- تاریخچه ارزیابی عملکرد .  
    --- اهمیت ارزیابی عملکرد کارکنان   
    --- ارزیابی عملکرد از نظر اسلام   
    -- اهداف ارزیابی عملکرد کارکنان   
    -- معیارهای ارزیابی عملکرد کارکنان   
    --- تعریف معیارهای ارزیابی عملکرد کارکنان .  
    --- اهمیت و ضرورت  معیارهای ارزیابی عملکرد کارکنان   
    -- شاخص های ارزیابی عملکرد کارکنان .  
    -- رویکردهای ارزیابی عملکرد کارکنان .  
    -- روش ها و فنون ارزیابی عملکرد کارکنان   
    -- مدیریت عملکرد   
    - مدل جایزه تعالی منابع انسانی ایران    
    نمودار-- مدل تعالی منابع انسانی(راهنمای متقاضیان پنجمین دوره جایزه تعالی منابع انسانی، )    
    - منابع انسانی در مدل بالدریج    
    در مدل بالدریج، حوزه منابع انسانی بر سه محور کلیدی زیر تاکید دارد:    
    نمودار- -  مدل سرمایه گذاری در منابع انسانی منبع:  www.investorsinpeople.co.uk/    
    - مدل تعالی عملکرد تنسی    
    - مدل استاندارد توسعه گر منابع انسانی(پی، دی. اس)                                                                          
      این الگو در کشور سنگاپور در سال  برای بهبود و توسعه منابع انسانی این کشور به وجود آمد و دارای  اصل و  بعد است که عبارتند از:    
    - مدل محیط کار عالی    
    نمودار --  مدل محیط کار عالی (قلیچلی، ، )    
    - مدل جوایز بهترینها    
    حوزه های دهگانه جوایز بهترینها عبارتند از:    
    -  مدل بلوغ قابلیت منابع انسانی(پی. سی. ام. ام)    
    نمودار-- حوزههای مدل بلوغ قابلیت منابع انسانی(قلیچلی،، )    
    - مدل تی. ئی. ای. ام    
    - مدل ارزیابی عملکرد مبتنی بر شایستگی در وزارت نیرو    
    - مدل ارزیابی عملکرد مبتنی بر شایستگی در سازمان تامین اجتماعی    
    نمودار-- مدل قابلیتهای مدیران سازمان تامین اجتماعی، منبع ؛ طراحی الگوی شایستگی های مدیران    
    جدول- - فهرست معیارهای هاي اصلي ، شاخصها و توصيف رفتاري قابليت هاي مديران سازمان    
    - مدل ارزیابی عملکرد مبتنی بر شایستگی های مدیریتی در بخش نظامی، دولتی و عمومی کشور کانادا    
    نمودار-- مدل پنج شايستگي اصلي مديريت در ارتش کانادا به همراه قابليت هاي مورد نظر    
    جدول شماره --  الگوي شايستگي هاي مديريتي در بخش عمومي کشور کانادا    
    - الگوی ارزیابی عملکرد مبتنی بر شایستگی مدیران اجرایی بخشهای دولتی در استرالیا    
    جدول شماره -- الگوهاي قابليت مديران دولتي در بخشهاي دولت و حکومت در استراليا    
    - مدل ارزیابی عملکرد شرکت فورد    
    جدول شماره --  معیارهای ارزیابی مدیران شرکت فورد    
    - مدل اونت    
    تاريخچه مدل ONET    
    مشکل بودن نگهداري DOT    
    مشکل بودن به روز رساني DOT    
    مدل مفهومي اونت    
    جدول -- مدل مفهومي اونت ( به انضمام عوامل، ابعاد و مولفه ها )    
    - مدل ارزیابیهای نوین منابع انسانی در ایران خودرو    
    چگونگي شکل گيري ارزيابي  درجه در شرکت ايران خودرو    
    نمودار- -  الگوی مفهومی فرآیندهای ارزشیابی (فریس) و اقدامات مهارتهای لازم در هر  مرحله(فریس، ، )    
    جدول - - خلاصه مدلهای ارزیابی منابع انسانی    
    -- ارزیابی عملکرد کارکنان در ارتش جمهوری اسلامی ایران .  
    --- اهداف ارزیابی عملکرد کارکنان در ارتش جمهوری اسلامی ایران .  
    -- ارزیابی عملکرد کارکنان در دانشگاه علوم پزشکی ارتش   
    --- اهمیت و ضرورت ارزیابی عملکرد   
    --- ارزیابی عملکرد کارکنان دانشگاه علوم پزشکی   

    -- پیشینه تحقیق .  
    --- تحقیقات در داخل کشور .  
    --- تحقیقات در خارج از کشور .  
    -- بازنگری ادبیات و پیشینه تحقیق و ارائه الگوی نظری و تحلیلی تحقیق .  
    -- خلاصه 
     
     
    منابع
    منابع فارسی
    منابع انگلیسی


     

براي توضيحات بيشتر و دانلود کليک کنيد.

download (1)

 

ارزیابی,عملکرد,کارکنان,و,بررسی,کامل,شاخص,ها,و,مدل,های,آن,...
نویسنده : کاووسی فر بازدید : 2 تاريخ : پنجشنبه 11 مرداد 1397 ساعت: 15:10